दीपावली र लक्ष्मीपूजाले सर्लाहीका गाउँदेखि सहरसम्म झिलिमिली

लालबन्दी – अहिले साँझ दीपावली र लक्ष्मीपूजा भइरहँदा सर्लाहीका ग्रामीण भेगदेखि बजार क्षेत्रसम्म झिलिमिली र उज्यालो देखिएका छन् ।

विद्युतीय झिलिमिली बत्तीले चारैतिर उज्यालो छाएको छ । जिल्लाको २० वटै पालिकाका गाउँदेखि बजार क्षेत्र सबैतिर दीपावली तथा लक्ष्मीपूजा धमाधम भइरहेको हाम्रा संवाददाताहरुले जनाएका छन् ।

यसैबीच, यमपञ्चक अर्थात् तिहारको दोेस्रो दिन आज कुकुरको पूजा गरी कुकुर तिहार मनाइएको छ । इमान्दार, स्वामीभक्त र भैरवको बाहनका रुपमा समेत परिचित कुकुरलाई मिष्ठान्न, खानेकुरा सहित फूलमाला र टीकाले पूजा गरिन्छ । कात्तिक कृष्ण चतुर्दशीका दिन कुकुरलाई मीठामीठा परिकार खान दिए यमराजको ढोकामा द्वारपालका रुपमा बस्ने श्याम र सबल नामका कुकुरले यमलोक जाँदा बाटो छोडिदिने धार्मिक विश्वासका आधारमा कुकुर तिहार मनाउने गरिन्छ ।

कुकुरलाई आज्ञापालक र सुरक्षामा भरपर्दो घरपालुवा जनावरका रुपमा लिइन्छ । यस्तै, अहिले साँझ ऐश्वर्य, धनधान्य र सम्पन्नताकी देवी लक्ष्मीको पूजा आराधना गरी लक्ष्मीपूजा मनाउनेक्रम जारी छ ।

तिथि घटबढका कारण आज एकै दिन नरक चतुर्दशी, कुकुर तिहार, लक्ष्मीपूजा दीपमालिका परेकाले बिहान कुकुर तिहार र साँझ लक्ष्मीपूजा मनाइएको हो । सफासुग्घर र लिपपोत नगरिएको घरमा लक्ष्मीले बास गर्दिनन् भन्ने मान्यताका आधारमा आज घर सफासुग्घर र लिपपोत गरी दीपावली गरेर लक्ष्मीलाई आमन्त्रण गरिन्छ ।

आज विशेषगरी घरका झ्याल, ढोका, चोटा, कोठा, कौसी, भ¥याङ्ग लगायत स्थानमा सरसफाइ गरी दीपावली गरिएको हो । लक्ष्मी पूजा गरिने कात्तिक कृष्ण औँसीको रातलाई सुखरात्रि पनि भनिन्छ । लक्ष्मी पूजाका लागि आज साँझ आँगनदेखि मूलढोका हुँदै लक्ष्मी स्थापना गरी पूजा गर्ने कोठासम्म गाईको गोबर र रातोमाटोले लिपपोत गरी चामलको पीठो र अबिरले लक्ष्मीको पाइला बनाई लक्ष्मी आउने बाटो देखाइन्छ ।

पाइलैपिच्छे केराको सुत्लो अथवा माटाको पालामा दीप प्रज्वलन गरी झिलीमिली बनाइन्छ । दीपावली गरिसकेपछि पूजा कोठामा दियो, कलश र गणेशसहित लक्ष्मी स्थापना गरेर गरगहना, पैसा, धान, चामल, फलफूल, सेलरोटी र फूलमाला चढाई विधिपूर्वक लक्ष्मीको पूजा गरिन्छ । आज घरमा लक्ष्मी पूजा गरेपछि धनदौलत वा अन्य सामान घरबाहिर पठाए लक्ष्मी बाहिर जान्छिन् भन्ने धार्मिक विश्वास छ ।

आज साँझ युवतीहरु समूह बनाई घरघरमा भैलो खेल्छन् । भगवान् विष्णुले यमपञ्चकको पाँच दिन स्वर्ग, मत्र्य र पाताल तीनै लोकको शासन गर्ने वरदान पाएका बलिराजाले भलो होस् भनी घरघरमा गाउन लगाएको सम्झनामा भैलो खेल्ने गरिएको हो ।

कूल परम्परा अनुसार कतै आजै बिहान गाईको पूजा गर्ने प्रचलन समेत छ । यस वर्ष तेस्रो दिन भोलि गाई तिहार, चौथो दिन गोवर्द्धन पूजा र अन्तिम दिन भाइटीका गरी मनाइन्छ ।